عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
176
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
در چهار مجلّد كه به سال 725 به اتمام رسيد ) . 16 - سيّد حيدر آملي ، م پس از 729 ه . ق . ( : پرداخته شده در 7 مجلّد كه در حدود سال 777 ه . ق از تأليف آن فراغت جست ) . 17 - محمّد بن حمزهء فنارى ، م 834 ه . ق . ( تفسير فاتحة الكتاب ) . 18 - أبو إسحاق بن مجير الاصفهاني ، م قبل از 900 ه . ق . ( : تأويل الآيات ) . 19 - صدر المتألّهين شيرازي ، م 1050 ه . ق . ( : تفسير القرآن الكريم ، ارائه شده در 7 مجلّد ) . 20 - سلطان محمّد گنابادى ، م 1327 ه . ق . ( : بيان السّعادة في مقامات العبادة ، 4 مجلّد ) . بيفزايم كه هر چند نگاشتههاى پارهاى از اين مفسّرين هم اكنون بدست نيست ونشان آنها را در ديگر تأويل نامهها مىتوان يافت - همچون آثار مفسّران شمارهء دو ، سه وچهار كه سخنانشان بروايت سلمى در حقائق التّفسير بدست ما رسيده است - امّا اينان بدون ترديد در وادى تأويل گام زدهاند وآثاري پرداختهاند . از اين رو از ذكر نام كساني همچون حضرت امام جعفر صادق - عليه وعلى آبائه وأولاده آلاف التحيّة والثناء - كه درستى انتساب تأويلهاى منسوب به ايشان مورد ترديد است ، خوددارى كرديم . اكنون براي درك جايگاه تأويلنامه كاشاني در ميان ديگر آثاري كه در اين بستر پديد آمدهاند مىتوان اين بيست اثر گزينه شده را به چند گروه تقسيم نمود : 1 - پرداختههائى كه بيشتر رنگ تأويل فلسفي دارند : شمارههاى 6 و 19 . 2 - پرداختههائى كه بر أساس پسندهاى گونهگون خانقاهى پديد آمدهاند ؛ اين گروه از نوشتهها نيز بر سه گونهاند : الف : پديد آمدههاى دوران بساطت وسادگى تفكّر صوفيانه : شمارههاى 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5 و 7 . ب : پديد آمدههاى دوران رشد تفكّر صوفيانه : شمارههاى 8 ، 9 ، 10 و 12 . ج : پديد آمدههاى دوران كمال وأوج تفكّر صوفيانه ؛ اين دسته از پرداختهها نيز بر دو